Gazeteci-yazar ve müzisyen Salih Şahin, türkünün geçmişini dile getirdi.

Gazeteci-yazar ve müzisyen Salih Şahin, türkünün geçmişini dile getirdi.

“HOŞ GELİŞLER OLA” TÜRKÜSÜNÜN HİKAYESİ

Kars ve çevresi ile ilgili müzik, folklor ve kültür üzerine araştırma, derleme ve kitapları bulunan gazeteci-yazar Salih Şahin, Kars’ın meşhur "Hoş gelişler ola" türküsünün doğuşunu ve geçirdiği evreleri dile getirdi. Kars oyunları, Türküleri ve Ozanları Derneği Başkanı olan Salih Şahin, “Bu türkü aslında Enver Paşa için düzenlenmişti. Enver Paşa'nın gelmemesi nedeni ile daha sonra Atatürk için uyarlandı” dedi.

Türkünün zamanımıza gelmeden söz ve müziğinin 3 evreden geçtiğini belirten Salih Şahin, bu türküyü 1984 yılında yayınladığı “Kars Türküleri” kitabında ilk defa işlemişti. Kars ve Azerbaycan yöresinde bilinen “Olam boyun gurbanı" türküsünün müziği ile birebir örtüştüğüne dikkat çeken halk müziği derlemecisi ve bestekar Salih Şahin, türkü hakkında şu bilgiyi verdi:

“1918 yılında Enver Paşa’nın Kars'a geleceğini haber alan yöre halkı hazırlık yaparken bir beste ile kendisini karşılamaya karar verdiler. Sarıkamış’ta Varlık Gazetesi Yazı İşleri Müdürü ve 9. Kolordu’nun Rusça tercümanı Yusuf Arpaçay’ın babası Gümrülü Hacı Mehmet Ağa tarafından sözü yazıldı. Revanlı akordeoncu Mehmet oğlu Seyit Ağdam tarafından bestesi yapıldı. O zamanki türkünün sözü söyle idi:

Hoş gelişler ola ey meymenetli paşa

Askerin, milletin, devletinle bin yaşa

Serfiraz ettin bu kademleri

Mesud eyledin, Kars’a gelmeyi

Hoş gelişlerin bu görüşlerin

Tebrik eyleriz, tebrik eyleriz

Cephede mitralyöz ayna gibi parlıyor

Şarkistan Türkleri, sancak açtı bekliyor

Marş marşaskere kurban

Marş ileri, dönmez geri

Türk’ün askeri, Türk’ün askeri

Sağdan sola, soldan sağa

Al da bayrağı, yunan üstüne

 

Enver Paşa Kars'a gelememişti. 6 Ekim 1924 tarihinde ulu önder Atatürk’ün Kars’a gelişi ile aynı türkü Atatürk’e uyarlandı. Kars’ta gazeteci Mehmet Türkel ile akordeoncu Tağı Oşenyüzen, türküde ufak değişiklikler yaparak şu şekilde uyarladı:

 

Askerin milletin

Rehminbasır sen Kemal

Dahisi, gazisi

Bilgisisen sen Kemal

 

Arş arş ileri ileri

Serfenaz eyle bu gademleri

Tebrik eyleriz Kars'a gelmeni

Min sene yaşa, möhterempaşa

Baş eğip tamam tebrik eyleriz

 

Hoş gelişler ola

Mustafa Kemal Paşa

Askerin, milletin

Bayrağınla çok yaşa

 

Arş arş ileri ileri

Arş ileri, marş ileri

Dönmez geri Türk’ün askeri

Sağdan sola, soldan sağa

Alda bayrağın düşman üstüne

 

6 Ekim 1924 tarihinde eşi Latife Hanım ile trenle Kars'a gelen ulu önder Mustafa Kemal Atatürk, Kars Garı’nda bu oyunlu türkü ile karşılanınca çok duygulandı. Gece de Atatürk ve kurmayları için orduevinde bir gece düzenlendi. “Hoş gelişler ola" türküsü gecede de yeniden oyunlu halde sunuldu. Ekibin başında Kars’ta tanınmış tiyatrocu Artist Settar lakaplı Settar Güldür'ün eşi Gülperi Güldür oynuyordu. Türkülü oyunun sonunda koynundan çıkardığı Türk bayrağını Atatürk’e sundu. Ulu önder Atatürk de Gülperi Güldür'ü ödüllendirmek istedi. Ekibe ve Gülperi’ye de çeşitli hediyeler verildi. O geceden sonra bu türkülü oyunun sonunda hep Türk bayrağı çıkarılması gelenek halini aldı. Türkünün sözünde de bazı değişiklikler yapıldı ve son şeklini aldı:

Hoş gelişler ola

Mustafa Kemal Paşa

Askerin milletin

Bayrağınla çok yaşa

 

Arş arşarş ileri

Marş ileri dönmez geri

Türk’ün askeri

Sağdan sola soldan sağa

Alda bayrağın düşman üstüne

 

Cephede mitralyöz

Ayna gibi parlıyor

Doğunun Türkleri

Bayrak açmış bekliyor

 

Parlayan yıldızın

Alemi tenvir eder

Cumhuriyet bayrağı

Şemalar içre süzer”

Yorumlar

Yorum yazabilmek için giriş yapın. Henüz kayıt olmadıysanız yeni hesap oluşturun.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!